topinambur mini

Topinambur to nazwa zwyczajowa, mowa zaś o słoneczniku bulwiastym. Gatunku rośliny pochodzącej z Ameryki Północnej, należącym do rodziny astrowatych. Pośród różnych kontynentów topinambur zyskał uznanie, jako roślina ozdobna, pastewna oraz jadalna. Częściami nadającymi się do jedzenia są bulwy, ze względu na które ów roślina jest tak cenioną. Charakteryzuje je specyficzny, oryginalny smak. Uznaje się ją za warzywo o wielu wartościach, polecane między innymi w diecie cukrzycowej.

Poszczególne części topinamburu znajdują wielorakie zastosowanie

Słonecznik bulwiasty spotykany jest także pod nazwą karczocha jerozolimskiego bądź ziemnej gruszki. Roślina ta jest spokrewniona ze słonecznikiem zwyczajnym, a uprawiana była przez Indian jeszcze w czasach prekolumbijskich. Jej cenne właściwości zaczęły wychodzić na światło dzienne dopiero na etapie wielkich odkryć geograficznych, zaś w Polsce topinambur zaczęto uprawiać w 1730 roku.

W bulwie topinamburu występuje nawet 17% inuliny, co stanowi niemalże 80% wszystkich węglowodanów. Inulina w organizmie przekształcana jest we fruktozę, co ma znaczenie dla diabetyków dobrze tolerujących tę formę. Inulina wpływa na zmniejszenie insulinooporności oraz pomaga znormalizować glikemię w przebiegu cukrzycy typu drugiego. Inulina skutecznie zapobiega rozwojowi miażdżycy, ze względu na obniżenie poziomu tak zwanego złego cholesterolu. Dzięki zaś wysokiej zawartości potasu topinambur jest w stanie zadbać o prawidłowy poziom ciśnienia tętniczego.

Przeciwnowotworowe działanie topinamburu

Wynika ono z obecności białek, które można wyizolować z bulw, jak i seskwiterpen laktonowych o działaniu cytotoksycznym względem dwóch linii komórkowych raka sutka. Inulina pobudza perystaltykę jelit, stąd jest w stanie wyeliminować uporczywe zaparcia, ale i zapobiega ich powstawaniu. Do tego stanowi świetną pożywkę dla rozwoju mikroflory bakteryjnej. Ta zaś ma wpływ na prawidłowy przebieg procesów trawiennych w jelitach. Dzięki inulinie organizm znacznie łatwiej przyswaja żelazo, magnez oraz wapń. Substancja ów skutecznie eliminuje bakterie chorobotwórcze, które są podłożem biegunek oraz stanów zapalnych jelita grubego. Dieta, w której gości topinambur jest zatem w stanie zapobiec polipom oraz owrzodzeniom.

W topinamburze poza inuliną znajdujemy również błonnik i pektyny, dzięki czemu warzywo ów wykazuje działanie oczyszczające. Wiąże szkodliwe związki, przyspiesza ich wydalanie, a do tego słonecznik bulwiasty skutecznie pozwala pozbyć się alkoholu z krwi. Błonnik znany jest z tego, iż po spożyciu pęcznieje w żołądku i daje uczucie sytości, stąd topinambur gości w wielu dietach odchudzających.

W warzywie tym znajdujemy magnez oraz witaminy z grupy B.

Najwięcej występuje tutaj niacyny. Substancje te są niezbędne do prawidłowej pracy układu nerwowego. Spożywając topinambur można zatem poprawić ogólną kondycję psychiczną, w tym zniwelować stres. Skład aminokwasowy białka tej rośliny pozwala na włączenie jej do diety osób zmagających się z fenyloketonurią, ponieważ nie występują tutaj tyrozyna i fenyloalanina.

Sok, który przygotowuje się z bulw sprawdza się nie tylko wspomagająco w leczeniu schorzeń układu pokarmowego. Dobre efekty terapeutyczne przynosi podczas leczenia łuszczycy, owrzodzeń, oparzeń, zapalenia spojówek, powiek, a także skóry. Bulwy topinamburu stosowane są w diecie osób mających za sobą chemioterapię. Wykazują działanie ochronne względem wątroby. Zapobiegają nadto zakażeniom dróg moczowych.

Topinambur swoje miejsce znalazł już w medycynie ludowej, gdzie wykorzystywano go wspomagająco przy leczeniu cukrzycy, otyłości, reumatyzmu oraz schorzeń występujących po stronie układu krążenia. Topinambur charakteryzuje się delikatnym, słodkawym, orzechowym posmakiem, a miąższ bulw jest bardzo soczysty. Pod względem walorów smakowych przypomina karczochy czy też orzechy brazylijskie.

Warzywo to świetnie sprawdza się, jako jeden ze składników soków. Przynosi wiele korzyści dla organizmu. Może być jednocześnie przyrządzany praktycznie w dowolny sposób. Bulwy nadają się do gotowania, smażenia oraz pieczenia. Można je spożywać blanszowane bądź surowe, w postaci plastrów. Marynowane, kiszone czy też zapiekane. Topinambur doceniany jest coraz częściej ze względu na swoje właściwości, w tym przede wszystkim wysoką zawartość cennej inuliny. Nie bez znaczenia pozostaje jego specyficzny, oryginalny smak oraz możliwość przyrządzenia na wiele sposobów.

W Polsce uprawiany jest w dwóch odmianach. Białe, maczugowate bulwy to Albik, zaś owalne, nieregularne i fioletowe bulwy charakterystyczne są dla odmiany o nazwie Rubik.